جراحی ستون فقرات معمولاً آخرین انتخاب در درمان مشکلات شدید کمر و گردن است؛
تصمیمی که نه از روی عجله، بلکه پس از بررسی دقیق علائم، تصویربرداری‌ها
و پاسخ ندادن بدن به درمان‌های غیرجراحی گرفته می‌شود.
هدف نهایی از این جراحی، حفظ عملکرد عصبی، کاهش درد و جلوگیری از آسیب دائمی است.

برخلاف تصور بسیاری از بیماران، جراحی پایان درمان نیست؛
بلکه آغاز یک مسیر مهم به نام توانبخشی بعد از جراحی ستون فقرات است.

چرا جراحی ستون فقرات انجام می‌شود؟

جراحی ستون فقرات زمانی مطرح می‌شود که فشار روی نخاع یا ریشه‌های عصبی
به حدی برسد که سلامت اندام‌ها یا کیفیت زندگی بیمار را به‌طور جدی تهدید کند.
در چنین شرایطی، تأخیر در درمان می‌تواند عوارض جبران‌ناپذیری ایجاد کند.

بر اساس تجربه بالینی متخصصان، شایع‌ترین دلایل انجام جراحی ستون فقرات شامل موارد زیر است:

• پارگی‌های شدید دیسک کمر همراه با درد یا ضعف پیشرونده
• بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع ناشی از فشار روی نخاع
• از بین رفتن یا کاهش شدید حرکت پاها
• تومورهای خوش‌خیم یا بدخیم ستون فقرات
• تنگی شدید کانال نخاعی
• جا‌به‌جایی و لغزش مهره‌ها
• شکستگی‌های ناپایدار مهره‌ای

در این شرایط، جراحی نه‌تنها انتخاب درمانی،
بلکه اقدامی نجات‌بخش محسوب می‌شود.

مراقبت‌های بعد از جراحی ستون فقرات

یکی از مهم‌ترین اشتباهات بیماران پس از عمل،
دست‌کم گرفتن مراقبت‌هاست.
بدن شما در این دوره در حال ترمیم ساختارهایی عمیق
مانند عضله، رباط، استخوان و حتی بافت عصبی است.

مراقبت از زخم جراحی

زخم جراحی اولین خط دفاع بدن شما در برابر عفونت است.
در صورت مشاهده هرکدام از علائم زیر،
باید فوراً با جراح خود تماس بگیرید:

• تب یا لرز
• ترشح غیرعادی از محل زخم
• درد شدید یا افزایش‌یابنده

حرکت بعد از جراحی؛ بله یا خیر؟

برخلاف باور عموم، حرکت مطلقاً ممنوع نیست.
اما باید بدانید در جراحی ستون فقرات،
برش تا عمق بافت‌های حیاتی انجام می‌شود.
پس ترمیم کاملاً زمان‌بر است.

در برخی جراحی‌ها از ابزارهای تثبیت‌کننده مانند پلاتین استفاده می‌شود
که فرآیند جوش خوردن و ترمیم
ممکن است تا ۶ ماه طول بکشد.

• نشستن، خوابیدن و راه رفتن مجاز است (با زمان‌بندی مشخص)
• چرخش، خم شدن و نشستن روی زمین تا ۳ ماه ممنوع
• بلند کردن اجسام سنگین حداقل تا یک ماه کاملاً ممنوع

مدت و نوع حرکت باید
حتماً توسط جراح یا متخصص فیزیوتراپی
تعیین شود.

چرا درمان‌های توانبخشی بعد از جراحی ضروری‌اند؟

خیلی صادقانه بگوییم؛
موفقیت جراحی بدون توانبخشی کامل نمی‌شود.
درمان‌های توانبخشی به همان اندازه خود جراحی اهمیت دارند
و نقش مهمی در جلوگیری از عوارض دیررس دارند.

در مرکز فیزیوتراپی تخصصی ما در شیراز
تمرکز درمان‌ها بر بازگرداندن عملکرد طبیعی بدن،
کاهش درد و جلوگیری از خشکی و چسبندگی بافت‌هاست.

روش‌های توانبخشی بعد از جراحی ستون فقرات

• فیزیوتراپی تخصصی
• مگنت‌تراپی
• لیزر درمانی (به‌ویژه سوپرلیزر پرتوان)
• طب سوزنی

هدف از این درمان‌ها،
کاهش التهاب، تقویت عضلات ضعیف‌شده،
بهبود گردش خون و تسریع روند ترمیم است.

طبق نظر متخصصان،
بیمار باید حداکثر تا سه ماه پس از جراحی
بتواند فعالیت‌های روزمره را بدون وابستگی انجام دهد.

جزئیات درمان‌های توانبخشی بعد از جراحی ستون فقرات

بعد از عمل جراحی، بدن وارد مرحله‌ای می‌شود که
ترمیم، بازسازی و بازآموزی حرکتی
در آن نقش اصلی را دارند.
در این مرحله، درمان‌های توانبخشی به‌صورت هدفمند
و کاملاً کنترل‌شده اجرا می‌شوند.

جراحی ستون فقرات

فیزیوتراپی پس از جراحی ستون فقرات

فیزیوتراپی مهم‌ترین بخش توانبخشی بعد از جراحی است.
در این درمان، تمرکز فقط روی کاهش درد نیست،
بلکه بازگرداندن عملکرد طبیعی ستون فقرات
در اولویت قرار دارد.

فیزیوتراپی با:

• کاهش التهاب بافت‌های جراحی‌شده
• تقویت عضلات ضعیف‌شده اطراف مهره‌ها
• جلوگیری از خشکی مفاصل و چسبندگی اسکار
• بهبود الگوی صحیح حرکت و راه رفتن

باعث می‌شود نتیجه جراحی ماندگارتر و باکیفیت‌تر باشد.

در کلینیک فیزیوتراپی تخصصی ما در شیراز
برنامه فیزیوتراپی کاملاً متناسب با:
سن بیمار، نوع جراحی، وجود پلاتین یا پیچ،
و وضعیت عصبی طراحی می‌شود.

مگنت‌تراپی؛ بازسازی مهره‌های دستکاری‌شده

در جریان جراحی، مهره‌های ستون فقرات
دچار استرس و تضعیف می‌شوند.
مگنت‌تراپی
با تحریک سلول‌های استخوانی،
به فرایند ترمیم طبیعی بدن سرعت می‌بخشد.

این روش:

• استحکام بافت استخوانی را افزایش می‌دهد
• درد عمقی را کاهش می‌دهد
• روند جوش‌خوردن مهره‌ها را تسهیل می‌کند

لیزر درمانی بعد از جراحی ستون فقرات

یکی از مشکلات شایع بعد از جراحی،
تشکیل بافت اسکار و چسبندگی است.
لیزر درمانی
با نفوذ عمقی به بافت‌ها،
از این عارضه جلوگیری کرده
و فرآیند ترمیم را تسریع می‌کند.

در کلینیک ما، از
سوپر لیزر پرتوان
استفاده می‌شود که نسبت به لیزرهای معمولی:

• نفوذ عمیق‌تری دارد
• اثر درمانی پایدارتر ایجاد می‌کند
• درد و التهاب را سریع‌تر کاهش می‌دهد

طب سوزنی؛ ترمیم عمیق و بدون دارو

طب سوزنی با افزایش گردش خون موضعی
و تحریک سیستم عصبی،
به بازسازی بافت‌هایی که حین جراحی آسیب دیده‌اند
کمک شایانی می‌کند.

این روش به‌ویژه برای افرادی مناسب است که:

• در مصرف مسکن محدودیت دارند
• دچار مشکلات گوارشی، کبدی یا کلیوی هستند
• قند خون بالا دارند

گفت‌وگوی کوتاه بین بیمار و متخصص

بیمار:
دکتر، واقعاً بدون فیزیوتراپی هم خوب می‌شم؟

متخصص:
ممکنه درد کمتر بشه، ولی کیفیت حرکت برنمی‌گرده.
فیزیوتراپی کمک می‌کنه از عوارض دیررس جلوگیری کنیم.

بیمار:
حرکات ورزشی خطرناک نیست؟

متخصص:
اگر خودسرانه انجام بشه بله،
اما تمرین‌های تخصصی کاملاً ایمن طراحی می‌شن.

جراحی کمر چه عوارضی می‌تواند داشته باشد؟

• بی‌حسی یا گزگز پاها
• بی‌اختیاری ادرار (در موارد خاص)
• ضعف عضلات اندام تحتانی
• خم‌شدگی یا تغییر راستای ستون فقرات
• شکستگی یا شل‌شدن پلاتین
• بی‌حسی ناحیه کمر

نکته مهم اینجاست که
بیشتر این عوارض با توانبخشی اصولی قابل پیشگیری یا کنترل هستند.

توصیه‌های طلایی برای سلامت کمر بعد از جراحی

• از نشستن روی زمین خودداری کنید
• نشستن یا ایستادن طولانی نداشته باشید
• هر ۲۰ دقیقه در صورت شغل نشسته، چند قدم راه بروید
• هرگز اجسام را با خم کردن کمر بلند نکنید
• در صورت بی‌حسی پاها، دراز بکشید
• روزانه حداقل ۲۰ دقیقه پیاده‌روی آرام داشته باشید
• بهترین وضعیت خواب: به پهلو با بالش بین زانوها

تمرینات ورزشی بعد از جراحی بسته به شرایط هر بیمار متفاوت است
و باید فقط زیر نظر متخصص انجام شود.

۱۰ سؤال پرتکرار بیماران

۱. چه زمانی بعد از جراحی فیزیوتراپی شروع می‌شود؟
معمولاً از چند روز تا دوهفته بسته به نظر جراح.

۲. آیا وجود پلاتین مانع فیزیوتراپی می‌شود؟
خیر، تمرینات مطابق شرایط تنظیم می‌شوند.

۳. درد بعد از جراحی طبیعی است؟
بله، ولی باید به‌تدریج کاهش یابد.

۴. مگنت‌تراپی درد دارد؟
خیر، کاملاً بدون درد است.

۵. لیزر درمانی چقدر طول می‌کشد؟
معمولاً چند دقیقه در هر جلسه.

۶. طب سوزنی عوارض دارد؟
در صورت انجام اصولی خیر.

۷. چه زمانی می‌توان به کار برگشت؟
بین ۱ تا ۳ ماه بسته به نوع شغل.

۸. آیا ورزش سنگین مجاز است؟
فقط با اجازه متخصص.

۹. بی‌حسی پا تا چه زمانی ادامه دارد؟
در بسیاری موارد با توانبخشی کاهش می‌یابد.

۱۰. بهترین مرکز توانبخشی کجاست؟
مرکز مجهز با تیم تخصصی و برنامه فردمحور.