ساییدگی ستون فقرات (آرتروز کمر)؛ از تشخیص تا درمان مؤثر در شیراز

ساییدگی کمر چیست؟ | بررسی کامل علائم، دلایل و درمان غیرجراحی

راهنمای تخصصی آرتروز ستون فقرات توسط فیزیوتراپی سیناطب شیراز

ساییدگی ستون فقرات یا آرتروز کمر، معمولاً مشکلی است که با افزایش سن خودش را نشان می‌دهد،
اما برخلاف تصور عموم، فقط مختص سالمندان نیست.
امروزه ما در کلینیک فیزیوتراپی سیناطب شیراز،
افراد جوانی را هم می‌بینیم که به دلیل سبک زندگی نادرست یا مشکلات مادرزادی با این مسئله دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

ساییدگی ستون فقرات

وقتی مهره‌های کمر به‌تدریج دچار فرسایش می‌شوند،
بافت‌های اطراف دیسک از جمله رباط‌ها، غضروف‌ها و حتی استخوان‌ها نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند.
این تغییرات تخریبی آرام‌آرام پیش می‌روند، اما اگر نادیده گرفته شوند،
می‌توانند زندگی روزمره را به‌شدت مختل کنند.


ساییدگی کمر چه علائمی دارد؟

علائم آرتروز کمر از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
برخی بیماران فقط خشکی خفیف دارند و برخی دیگر با دردهای آزاردهنده دست‌وپنجه نرم می‌کنند:

  • کمر درد مزمن یا دوره‌ای
  • خشکی ستون فقرات، به‌خصوص بعد از بیدار شدن
  • بی‌حسی و ضعف در کمر، باسن یا پاها
  • افزایش درد هنگام ایستادن طولانی‌مدت
  • خشکی و محدودیت حرکتی صبحگاهی
  • دشواری در کارهای ساده مثل لباس پوشیدن یا خم شدن

🔴 نکته مهم:
اگر درد کمر همراه با بی‌حسی یا گزگز پاهاست،
احتمال درگیری ریشه‌های عصبی وجود دارد و نباید آن را ساده تلقی کرد.


چرا ساییدگی کمر به وجود می‌آید؟

بسیاری از بیماران یک سؤال مشترک دارند:
«دکتر، من که کار سنگین نکردم، چرا کمرم ساییده شده؟»
پاسخ ساده است؛ ساییدگی کمر نتیجه یک عامل نیست بلکه حاصل مجموعه‌ای از فشارهای مداوم است.

  • آسیب یا ضربه به ستون فقرات
  • بلند کردن اجسام سنگین به شکل نادرست
  • خم و راست شدن‌های تکراری
  • فرسایش طبیعی دیسک‌های بین‌مهره‌ای
  • سابقه قبلی کمردرد
  • اضافه وزن
  • شکستگی قدیمی مهره‌ها
  • انحراف ستون فقرات (اسکولیوز)
  • نشستن و خوابیدن اشتباه برای مدت طولانی

🩺 گفت‌وگوی کوتاه دکتر و بیمار:
بیمار: «یعنی فقط نشستن غلط می‌تونه باعث ساییدگی بشه؟»
دکتر: «بله، مخصوصاً وقتی این عادت سال‌ها تکرار بشه.»


تشخیص ساییدگی کمر چگونه انجام می‌شود؟

تشخیص آرتروز ستون فقرات با معاینه دقیق بالینی آغاز می‌شود.
فیزیوتراپیست حرکت مهره‌ها، دامنه حرکتی و وضعیت عضلات را بررسی می‌کند.

تشخیص ساییدگی کمر

در صورت نیاز، عکس ساده رادیوگرافی برای بررسی میزان ساییدگی مهره‌ها
و تغییرات استخوانی درخواست می‌شود.
بر اساس نتایج، برنامه درمانی اختصاصی طراحی خواهد شد.

ساییدگی کمر چگونه درمان می‌شود؟

با توجه به اینکه ساییدگی کمر یک فرآیند تدریجی است،
هدف درمان فقط کاهش درد نیست؛
بلکه کند کردن روند تخریب و حفظ عملکرد ستون فقرات است.

در کلینیک فیزیوتراپی سیناطب شیراز
از مجموعه‌ای از درمان‌های توانبخشی استفاده می‌شود:

فیزیوتراپی تخصصی

تمرینات کششی و تقویتی اختصاصی، انعطاف‌پذیری کمر را افزایش داده
و فشار از روی مهره‌ها برداشته می‌شود.

تکنیک دستی (Manual Therapy)

در این روش، با دست، حرکات مهره‌ها اصلاح شده
و ریتم طبیعی ستون فقرات به حالت نرمال بازمی‌گردد.

تیپینگ تخصصی

تیپینگ فشار از روی بافت‌های اطراف ستون فقرات را کم کرده
و در کاهش درد و اسپاسم بسیار مؤثر است.
این روش باید حتماً توسط فیزیوتراپیست انجام شود.

طب سوزنی

طب سوزنی با افزایش گردش خون عمقی،
کاهش التهاب و آزادسازی گرفتگی‌ها،
به‌خصوص برای بیماران دیابتی یا افرادی که دارو نمی‌توانند مصرف کنند،
گزینه‌ای بسیار ارزشمند است.

مگنت درمانی

این روش با جریان‌های مغناطیسی،
به استحکام استخوان‌ها،
کاهش پوکی استخوان
و جلوگیری از تخریب بیشتر مفاصل کمک می‌کند.

لیزر پرتوان

سوپر لیزر پرتوان موجود در سیناطب،
با عمق نفوذ بالا،
باعث ترمیم سریع‌تر بافت‌های آسیب‌دیده
و کاهش محسوس درد می‌شود.

مراقبت از کمر


چگونه از ساییدگی کمر جلوگیری کنیم؟

  • از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید
  • عادات صحیح نشستن و خوابیدن را رعایت کنید
  • ایستادن طولانی‌مدت نداشته باشید
  • از ورزش‌های بسیار سنگین پرهیز کنید
  • حرکات خم و راست شدن مکرر را محدود کنید
  • استفاده از مکمل‌ها برای پیشگیری از پوکی استخوان (با نظر پزشک)

تمرینات ورزشی مخصوص ساییدگی کمر

✅ تمرین‌ها ملایم، ایمن و کاربردی هستند:

هر دو پا را به سمت شکم بکشید، ۱۰ ثانیه نگه دارید.
روزانه ۳ نوبت، هر نوبت ۳ بار.

یک پا را به سمت شکم بکشید و نگه دارید،
سپس با پای دیگر تکرار کنید.

روی کمر بخوابید و عضلات شکم را
۱۵ ثانیه منقبض کنید.


۱۰ سؤال پرتکرار بیماران

۱. ساییدگی کمر درمان قطعی دارد؟
کنترل می‌شود، نه حذف کامل.

۲. آیا جراحی لازم است؟
در اغلب موارد خیر.

۳. استراحت مطلق خوب است؟
خیر، حرکت کنترل‌شده بهتر است.

۴. ورزش ضرر دارد؟
ورزش اشتباه بله، تمرین درست نه.

۵. دیسک با ساییدگی فرق دارد؟
بله، اما گاهی همراه هم هستند.

۶. چند جلسه فیزیوتراپی نیاز است؟
بسته به شدت آسیب.

۷. لیزر عارضه دارد؟
در صورت انجام صحیح خیر.

۸. سن تأثیر دارد؟
بله، اما تعیین‌کننده مطلق نیست.

۹. اصلاح نشستن مهم است؟
بسیار حیاتی.

۱۰. بهترین مرکز درمانی؟
فیزیوتراپی سیناطب شیراز.

این مقاله بر اساس منابع معتبر تدوین شده است:

Mayo Clinic | Cleveland Clinic | NIH | NHS

© کلینیک فیزیوتراپی سیناطب شیراز

این نوشته در آرتروز (ساییدگی) ارسال و , , , , , , , , , , , , , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.