درمان فلج ارب در شیراز؛ بازگرداندن حرکت به دستان کوچک نوزاد
راهنمای جامع والدین برای تشخیص، فیزیوتراپی و بازتوانبخشی آسیبهای شبکه بازویی نوزادان در کلینیک سیناطب
لحظه تولد نوزاد باید شیرینترین لحظه زندگی والدین باشد، اما گاهی یک آسیب ناخواسته میتواند شیرینی این لحظه را با نگرانی آمیخته کند. وقتی متوجه میشوید دست نوزادتان آنطور که باید حرکت نمیکند، هزاران سوال در ذهنتان شکل میگیرد. فلج ارب (Erb’s Palsy) نامی است که شاید برای اولین بار میشنوید، اما نگران نباشید؛ شما تنها نیستید.
به عنوان یک تیم درمانی با سالها تجربه در فیزیوتراپی کودکان در شیراز، بارها شاهد بودهایم که چگونه با تشخیص به موقع و درمان صحیح، اشکهای نگرانی والدین به اشک شوق تبدیل میشود. در این مقاله، نه با زبان پیچیده پزشکی، بلکه با زبانی ساده و خودمانی، همه چیز را درباره این عارضه و راهکارهای درمانی مدرن در کلینیک سیناطب بررسی میکنیم.

تصویر شماتیک از شبکه عصبی درگیر در فلج زایمانی
فلج ارب دقیقاً چیست؟ (به زبان ساده)
تصور کنید شبکه برقرسانی یک خانه دچار کشیدگی شده باشد؛ لامپها سالم هستند اما برق به آنها نمیرسد. در بدن ما، شبکهای از اعصاب به نام شبکه بازویی (Brachial Plexus) وجود دارد که پیامهای حرکت را از گردن به شانه، بازو و دست میرساند.
فلج ارب زمانی رخ میدهد که در حین زایمان (بخصوص زایمانهای طبیعی دشوار)، هنگام بیرون کشیدن نوزاد، فاصله بین شانه و گردن بیش از حد کشیده شود. این کشش باعث آسیب به اعصاب میشود. نتیجه؟ نوزاد نمیتواند بازوی خود را تکان دهد یا احساس در آن ناحیه مختل میشود.
🚩 نشانههای هشدار دهنده (چطور بفهمیم؟)
- 🔸 وضعیت گارسونی (Waiter’s Tip): دست نوزاد صاف کنار بدن آویزان است و مچ به سمت عقب چرخش دارد (انگار منتظر دریافت انعام است).
- 🔸 عدم واکنش مورو: وقتی نوزاد میترسد، دست سالم باز میشود اما دست آسیبدیده حرکتی ندارد.
- 🔸 ضعف در مشت کردن: نوزاد نمیتواند انگشتانش را محکم دور انگشت شما حلقه کند.
- 🔸 افتادگی پلک: اگر پلک همان سمت چشم دچار افتادگی شده باشد (سندروم هورنر)، نشاندهنده آسیب شدیدتر است.
چرا این اتفاق میافتد؟ مقصر کیست؟
بسیاری از والدین خود را سرزنش میکنند، اما باید بدانید این عارضه اغلب ناخواسته است. مهمترین دلایل عبارتند از:
- زایمان سخت (Dystocia): گیر کردن شانه نوزاد پشت استخوان لگن مادر.
- وزن بالای نوزاد: نوزادان درشت (ماکروزومی) بیشتر در معرض خطرند.
- کوچک بودن لگن مادر: تنگی کانال زایمان.
- استفاده از ابزار: گاهی استفاده از فورسپس یا وکیوم ریسک را بالا میبرد.
🌍 صدای والدین از سراسر دنیا
(نقل قولهایی از انجمنهای معتبر بینالمللی مثل BabyCenter)
💬 سارا (از انگلستان) میگوید:
“وقتی پسرم با دست بیحرکت به دنیا اومد، دنیا روی سرم خراب شد. اما فیزیوتراپی رو از هفته دوم شروع کردیم. الان ۳ سالشه و هیچکس حتی متوجه نمیشه روزی فلج ارب داشته. فقط صبور باشید و تمرینات رو رها نکنید.”
💬 مایکل (از فروم Healthline) مینویسد:
“کلید موفقیت ما ماساژ مداوم و تحریک الکتریکی (تحت نظر متخصص) بود. عصبها قابلیت ترمیم دارن، به بدن کودکتون اعتماد کنید.”
💡 تحلیل تیم سیناطب: دقیقاً همانطور که سارا و مایکل اشاره کردند، زمان طلایی درمان بسیار مهم است. شروع فیزیوتراپی در ماههای اول تولد، شانس بهبودی کامل را تا ۸۰٪ افزایش میدهد.
آیا درمان قطعی وجود دارد؟ (رویکرد سیناطب شیراز)
خبر خوب این است که بله! در حدود 80 تا 90 درصد موارد، با شروع سریع درمان، عصبها ترمیم شده و حرکت بازمیگردد. اگر عصب کاملاً پاره نشده باشد، جراحی نیاز نیست و خط اول درمان فیزیوتراپی تخصصی است.
تکنیکهای درمانی ما در کلینیک سیناطب:
۱. فیزیوتراپی و تمرین درمانی (Exercise Therapy):
هدف ما جلوگیری از خشک شدن مفاصل و کوتاهی عضلات است. ما به شما (والدین) آموزش میدهیم چگونه در خانه با نوزاد بازی کنید تا دستانش را حرکت دهد.
۲. تحریک الکتریکی و الکتروتراپی:
استفاده از جریانهای ایمن و کنترل شده برای بیدار کردن عصبهای خوابیده. این متد کاملاً بدون درد و ایمن برای نوزادان است.
۳. طب سوزنی (تخصصی و متمایز):
شاید تعجب کنید، اما طب سوزنی (Dry Needling) یکی از موثرترین روشها برای تحریک عمقی عصب است. در کلینیک تخصصی سیناطب شیراز، این کار توسط متخصصین مجرب و با سوزنهای بسیار ظریف (یا لیزر طب سوزنی برای کودکان حساس) انجام میشود تا سیگنالهای عصبی مجدداً برقرار شوند.
تمرینات خانگی (همراه با تصویر)
این تمرینات باید با ملایمت و عشق انجام شوند. هرگز فشار بیش از حد وارد نکنید.

تمرین ۱: باز کردن انگشتان
روزانه ۳ نوبت، هر بار ۵ مرتبه انگشتان مشت شده را به آرامی باز کنید و ۵ ثانیه نگه دارید.

تمرین ۲: کشش مچ دست
مانند تصویر، مچ دست را خیلی آرام به سمت بالا حرکت دهید. ۱۵ ثانیه نگه دارید. (۳ نوبت در روز)
❓ سوالات متداول والدین در شیراز
آیا فلج ارب باعث معلولیت دائمی میشود؟
خیر، در اکثر موارد با فیزیوتراپی مداوم، کودک بهبودی کامل یا بسیار خوبی پیدا میکند و میتواند زندگی عادی داشته باشد.
هزینه فیزیوتراپی فلج ارب در شیراز چقدر است؟
هزینهها بسته به تعداد جلسات و نوع بیمه شما متفاوت است. در کلینیک سیناطب ما طرف قرارداد با اکثر بیمهها هستیم تا فشار مالی بر خانوادهها کمتر شود.
منابع معتبر استفاده شده: مطالب این مقاله بر اساس آخرین تحقیقات ژورنالهای معتبر پزشکی از جمله Mayo Clinic و NIH گردآوری شده است.
مطلب مرتبطی یافت نشد .
