سوختگی و درمان‌های فیزیوتراپی در شیراز

سوختگی بسته به شدت و محل آسیب ممکن است لایه‌های مختلف پوست، بافت زیرپوستی، عضله و حتی استخوان را درگیر کند. در موارد شدید، بافت‌های نرم خاصیت ارتجاعی خود را از دست می‌دهند، اسکار (جای جوش‌خوردگی بافت آسیب‌دیده) ایجاد می‌شود و در نتیجه حرکات مفصل ممکن است محدود گردد. به‌ویژه اگر سوختگی در ناحیه‌ای از بدن ایجاد شود که بر روی مفصل یا نزدیک آن قرار دارد، احتمال چسبندگی و کاهش دامنه حرکتی بیشتر است.

انواع سوختگی:

سوختگی درجه یک:

در این نوع، تنها لایه سطحی پوست آسیب می‌بیند. علائم معمول شامل قرمزی، سوزش جزئی و تورم است. به‌عنوان نمونه می‌توان به آفتاب‌سوختگی یا تماس گذرا با اجسام داغ اشاره کرد. این سوختگی معمولاً نیاز به درمان پزشکی ندارد و در چند روز بهبود می‌یابد.

سوختگی درجه دو:

در این نوع، لایه‌های عمیق‌تر پوست نیز درگیر می‌شود. تاول، درد زیاد، قرمزی و تغییر رنگ پوست از نشانه‌های بارز آن است. اغلب در اثر تماس با مایعات داغ (مانند آب جوش) یا آفتاب‌سوختگی شدید ایجاد می‌شود و معمولاً به درمان تخصصی نیاز دارد. اسکار یا تغییر رنگ پوست ممکن است پس از بهبودی باقی بماند.

سوختگی درجه سه:

شدیدترین نوع سوختگی است که می‌تواند تمام لایه‌های پوستی، بافت چربی، عضله و حتی استخوان را تخریب کند. این نوع سوختگی معمولاً در اثر تماس مستقیم با آتش، جریان برق یا مواد شیمیایی ایجاد می‌شود. چون گیرنده‌های عصبی از بین می‌روند، بیمار گاهی در محل سوختگی احساس درد ندارد. اغلب موجب محدودیت حرکتی، اسکارهای ضخیم و تغییرات ظاهری دائمی می‌گردد.

درمان عوارض ناشی از سوختگی:

مهم‌ترین عارضه پس از سوختگی، محدودیت حرکتی و چسبندگی پوست با بافت‌های زیرین است. فیزیوتراپی و سایر روش‌های توان‌بخشی نقش مؤثری در کاهش درد، بهبود حرکات مفصل و جلوگیری از بدشکلی‌ها دارند.

۱. فیزیوتراپی:

در فیزیوتراپی با استفاده از جریان‌های الکتروتراپی، درد کاهش می‌یابد و از طریق تمرین‌درمانی، انعطاف‌پذیری مفاصل و دامنه حرکتی بهبود پیدا می‌کند.

۲. طب سوزنی (Dry Needling):

استفاده از سوزن خشک به باز شدن چسبندگی‌های عمیق بافت اسکار کمک می‌کند. این روش باعث افزایش خون‌رسانی، بهبود تغذیه سلولی و نرم شدن بافت آسیب‌دیده می‌شود. برای بیماران مبتلا به بیماری‌های گوارشی، قند بالا یا محدودیت دارویی، طب سوزنی جایگزین مؤثر و ایمنی محسوب می‌شود.

۳. لیزر درمانی:

لیزر یکی از مؤثرترین روش‌ها برای ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده است. در کلینیک فیزیوتراپی سیناطب شیراز از سوپر لیزر پرتوان (High Power Laser) استفاده می‌شود که عمق نفوذ بیشتری دارد و با فعال‌سازی سلول‌های پوستی، فرآیند التیام را سرعت می‌بخشد.

۴. تکنیک‌های دستی (Manual Therapy):

تکنیک‌های دستی شامل ماساژهای تخصصی و حرکات اصلاحی هستند که باعث افزایش خون‌رسانی، کاهش چسبندگی اسکار و بهبود عملکرد عضلات و مفاصل می‌شوند.

عوارض شایع سوختگی:

• کاهش تحرک طبیعی مفصل
• توقف رشد اندام در کودکان (در صورت آسیب صفحه رشد)
• تغییرات ظاهری و تغییر رنگ پوست
• افسردگی و اثرات روانی ناشی از تغییر ظاهر

نکات ایمنی برای پیشگیری از سوختگی:

• دوری کودکان از بخاری، گاز، شومینه و مواد آتش‌زا.
• قرار دادن مایعات داغ در ارتفاع بالا و دور از دسترس کودکان.
• استفاده از کرم ضد آفتاب در فصول گرم برای جلوگیری از آفتاب‌سوختگی.
• اطمینان از بسته بودن کامل شیر گاز.
• عدم استفاده از کپسول گاز در محیط‌های بسته.
• قرار دادن قابلمه و ظروف آشپزی روی شعله‌های عقبی.
• عدم استفاده همزمان از شوینده‌های شیمیایی مختلف مانند وایتکس و جوهرنمک.

اقدامات اورژانسی پس از سوختگی:

• در نخستین مرحله، خنک‌کردن و اکسیژن‌رسانی به محل سوختگی ضروری است.
• استفاده از آب خنک بهترین گزینه است؛ اما تماس ممتد یخ با پوست می‌تواند آسیب را تشدید کند، پس باید از تکه‌های کوچک یخ استفاده شود.

تمرینات ورزشی و حرکات اصلاحی پس از سوختگی باید با توجه به محل، شدت و نوع آسیب به‌صورت فردی توسط فیزیوتراپیست متخصص طراحی شود.

برای دریافت نوبت و مشاوره تخصصی، به
کلینیک فیزیوتراپی سینا‌طب شیراز
مراجعه کنید.